نشست خبری طرح تحقیقاتی با عنوان ارزیابی دانش و عملکرد کارکنان و دانشجویان اتاق عمل در پیشگیری ازعفونت های محل جراحی
خانم سمیه نیّری مجری طرح تحقیقاتی با عنوان "ارزیابی دانش و عملکرد کارکنان و دانشجویان اتاق عمل در پیشگیری ازعفونت های محل جراحی" در گفتگو با روابط عمومی دانشگاه به تشریح این پرداخت.
با تشکر از جنابعالی با معرفی خود، سوابق علمی، پژوهشی، اجرایی و عملی و فعالیت های مرتبط با این پژوهش را بیان فرمایید:
سمیه نیّری هستم فارغ التحصیل کارشناسی ارشد آموزش پرستاری گرایش داخلی جراحی در حال حاضر عضو هیات علمی گروه پرستای دانشکده پرستاری و مامائی دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه هستم. با توجه به علایق مطالعاتی و پژوهشی در زمینه مراقبت های پرستاری جراحی (قبل، حین و بعد از عمل) مشغول فعالیت هستم.
دلیل اصلی شما برای انتخاب این طرح تحقیقاتی و پژوهشی چه بوده و چه کسانی در این تحقیق یاری دهنده شما بوده اند؟
عفونت محل جراحی (SSI) همچنان یکی از چالشهای مهم حوزه جراحی و مراقبتهای پس از عمل محسوب میشود و نقش بسزایی در افزایش میزان بیماری، طولانیشدن دوره بستری و بالا رفتن هزینههای درمانی در سطح جهان دارد. پیشگیری مؤثر از این عفونتها مستلزم اجرای دقیق اقدامات مبتنی بر شواهد، نظیر رعایت بهداشت دست، تجویز بههنگام آنتیبیوتیک پیشگیرانه، حفظ تکنیک استریل و رعایت پروتکلهای آسپسیس در اتاق عمل است. عملکرد و دانش پرسنل و دانشجویان اتاق عمل نقش کلیدی در اجرای این دستورالعملها و کاهش ریسک عفونت دارد. بنابراین، سنجش دانش و شایستگی عملی کارکنان و دانشجویان اتاق عمل علاوه بر شناسایی نیازهای آموزشی، امکان طراحی مداخلات مؤثر را جهت تقویت فرهنگ کنترل عفونت در محیط جراحی فراهم میسازد. در این پژوهش سرکارخانم دکتر حسنیه رئوفیان، سرکار خانم سمیه برزنونی، جناب آقای رضا محبی و جناب آقای توکل به عنوان همکاران طرح همکاری بسیار ارزنده و فعال داشته اند.
پژوهشتان را معرفی کرده و با معرفی ویژگی و نوآوری ها در خصوص موضوعات و محورهای آن توضیح دهید:
در این پژوهش دانش و عملکرد کارکنان و دانشجویان اتاق عمل در پیشگیری ازعفونت های محل جراحی ارزیابی شد. این پژوهش از نوع توصیفی ـ تحلیلی مقطعی و در اتاقهای عمل بیمارستانهای وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تربتحیدریه اجرا شد. در این مطالعه ۸۰ نفر بهصورت نمونهگیری طبقهای نسبتی از میان دو گروه شامل پرسنل شاغل در اتاق عمل و دانشجویان ترمهای هفتم و هشتم رشته تکنولوژی جراحی انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها یک پرسشنامه استاندارد و رواییسنجیشده بود این پرسشنامه سه بخش اصلی داشت: الف) اطلاعات جمعیتشناختی ،ب) ۲۵ سؤال چندگزینهای برای سنجش دانش در زمینه پیشگیری از عفونت محل جراحی، و ج) ۱8 سؤال عملکرد خودگزارشی اقدامات مربوط به پیشگیری از عفونت محل جراحی بر اساس مقیاس لیکرت چهاردرجهای. فرآیند جمعآوری دادهها طی یک ماه و پس از اخذ مجوز کمیته اخلاق دانشگاه و هماهنگی با مسئولان بیمارستان انجام گرفت.در مرحله نخست، پژوهشگر اهداف مطالعه و نحوه تکمیل پرسشنامه را به شرکتکنندگان توضیح داد و پس از دریافت رضایتنامه کتبی آگاهانه، پرسشنامهها در محل کار یا عرصه آموزشی توزیع شد. تکمیل پرسشنامه بهصورت خودایفا و بدون حضور یا مداخله مستقیم پژوهشگر انجام گرفت تا از سوگیری پاسخ جلوگیری شود. پرسشنامهها بلافاصله پس از تکمیل، از نظر کامل بودن بررسی و سپس پاسخها کدگذاری شد.
آیا این پژوهش به مرحله اجرا و یا بهره برداری درآمده است؟
بله، پژوهش بهطور کامل اجرا شده، تحلیل آماری انجام شده و نتایج آن در قالب مقاله علمی منتشر و قابل بهرهبرداری برای سیاستگذاران سلامت است .
این طرح پژوهشی چه گره ای از مشکلات مردم باز خواهد کرد؟
طراحی برنامههای آموزشی تفکیکشده بر اساس نیازهای واقعی هر گروه حاضر در تیم جراحی، نه تنها شکاف بین دانش و عملکرد را کاهش میدهد، بلکه فرهنگ ایمنی بیمار را در سطح سازمانی ارتقا میبخشد همچنین بستر لازم برای کاهش مداوم میزان عفونت محل عمل و بهبود نتایج بیماران را فراهم خواهد کرد.
انتظار شما از مسئولین و متولیان امور پژوهشی در زمینه حمایت و یا توسعه فعالیت های مشابه چیست و چه راهکارهای را پیشنهاد می کنید؟
انتظار می رود مسئولین و متولیان امور پژوهشی با توجه به نتایج حاصل از این پژوهش و اهمیت پیشگیری از عفونت های محل جراحی به عنوان یکی از شاخص های اساسی ایمنی بیمار، زمینه بهره برداری عملی از یافته ها را در برنامه ریزی های آموزشی و مدیریتی فراهم نمایند. همچنین توسعه و حمایت از انجام پژوهش های مشابه و مداخله ای در حوزه ارتقای دانش و عملکرد کارکنان و دانشجویان اتاق عمل، تسهیل فرآیندهای پژوهشی ،تقویت همکاری های بین رشته ای و به کارگیری نتایج مطالعات در تدوین دستورالعمل ها و بازنگری آموزش های بالینی می تواند نقش موثری در بهبود کیفیت مراقبت های جراحی و کاهش عفونت های بیمارستانی ایفا نماید.
اگر توضیح دیگری در خصوص برنامه های جاری، آینده و اهدافتان دارید در خاتمه این گفتگو بفرمایید:
برای پژوهشهای آینده، ترکیب روشهای ارزیابی عینی مانند مشاهده مستقیم، چکلیستهای رفتاری و سامانههای پایش دیجیتال توصیه میشود تا دقت برآوردها افزایش یابد. همچنین اجرای طرحهای مداخلهای طولی با گروه کنترل میتواند اثر واقعی آموزش را بر سطح دانش و عملکرد جدا کند. برگزاری کارگاههای پیشرفته برای دانشجویان، تمرکز بر مهارتهای پیچیده و بازآموزی علمی سالانه برای پرسنل موضوعات بالقوه برای آزمون در آینده هستند. این مسیر میتواند به شناسایی مؤثرترین شیوههای آموزشی در پیشگیری پایدار از عفونت محل عمل جراحی بین گروههای شغلی مختلف منجر شود.


